Uratowali wawelskie arrasy

Skomentuj (4)

zobacz więcej (18)

Podczas Europejskich Dni Dziedzictwa nie brakuje lekcji historii. Jedna z nich wygłoszona została w Kazimierskim Ośrodku Kultury. Była to lekcja odwagi i patriotyzmu. Lekcja z życia wzięta, a jej bohaterami byli zwykli ludzie, którym przyszło zmierzyć się z II wojną światową.

Na początek w Kazimierskim Ośrodku Kultury odbył się wykład poprzedzający odsłonięcie pomnika w Męćmierzu. Wykład ten poprowadziła Alicja Wasilewska – urodzona w Kazimierzu Dolnym, a obecnie mieszkająca w Karmanowicach, przewodnik PTTK. Przybliżyła ona zebranym gościom historię ratowania skarbów wawelskich w czasie II wojny światowej.

Po długiej i męczącej podróży drogą wodną z Krakowa do Sandomierza, Annopola, a w końcu i do Kazimierza Dolnego, gdy dalsza podróż wydawała się nie mieć sensu, statek ze skarbami wawelskimi przybił do miejscowości Męćmierz. Stąd planowano udać się w kierunku Lublina. Skarby ze statku przeładowano na ląd, w tym czasie dwóch mężczyzn z załogi dotarło do Miasteczka. W Kazimierzu Dolnym pomoc zaoferował, pełniący w tym czasie funkcję naczelnika poczty – Leopold Pisz.

- Leopold Pisz nawiązał kontakt telefoniczny z dowództwem grupy operacyjnej „Wojciech”. Grupa ta przyrzekła samochody i ochronę wojskową – opowiada Alicja Wasilewska. – Obiecany tabor jednak nie nadszedł. Później okazało się, że został zbombardowany. W tej sytuacji skarby przeszły w ręce chłopów. Furmanki przewiozły je z Męćmierza do Kazimierza a następnie do Karmanowic.

Tam po raz kolejny próbowano załatwić ochronę wojskową przy dalszym transporcie, jednak nie udało się. Opiekę nad skarbami przejęli miejscowi chłopi. Potem nocą przewieźli skarby do Wojciechowa, a stamtąd do Tomaszowic, gdzie czekały samochody. Po długiej podróży skarby dotarły w końcu do Kanady, a w roku 1959 ich część powróciła do Polski.

Podczas wykładu podkreślano wielką wagę udziału chłopów w przewożeniu krakowskiego skarbu. Tym bardziej, że byli oni nieświadomi tego, za co ryzykują życiem. Pomagali przy transporcie skrzyń, nie pytając, jaka jest ich zawartość. Dlaczego?
– Tak po prostu było. Trzeba było pomóc, to pomagaliśmy. O tym, że przewoziliśmy wawelskie skarby dowiedzieliśmy się wiele lat po wojnie – mówi Julian Karczmarczyk, jedyny żyjący do dziś uczestnik opisywanych wydarzeń. Gdy wybuchła II wojna światowa miał 16 lat.

Po wykładzie goście przejechali bryczkami do Męćmierza. Tam miało miejsce uroczyste odsłonięcie pomnika upamiętniającego 70-tą rocznicę uratowania skarbów wawelskich przez miejscową ludność. W wydarzeniu tym uczestniczyli zarówno mieszkańcy Męćmierza, jak i zaproszeni goście. Kamień został uroczyście odsłonięty i poświęcony. Od teraz jego zadaniem jest przypominanie o tym jakże ważnym wydarzeniu, dzięki któremu do dziś możemy oglądać krakowski Wawelu w pełnej krasie.

Na pomniku widnieje napis:
„W dniu 9 września 1939 roku do tego miejsca dopłynął galar, którym ewakuowano skarby wawelskie. Dzięki pomocy miejscowej ludności Kazimierza Dolnego, Karmanowic i Wojciechowa przetransportowano je furmankami do Tomaszowic, a następnie wywieziono z Polski przez Rumunię do Kanady. Powróciły na Wawel w latach 1959 – 1961. W 70. rocznicę uratowania skarbów kamień ten ufundowano staraniem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddział w Kazimierzu Dolnym. Męćmierz 09.09.2009” .

Skomentuj


Dodane komentarze (4)

  • Radosław
    [wymoderowano]wydaje mi sie ze jednak takowa miejscowosc istnieje...nie miesezkam tak ale znalazłem w google
  • pijany znad grodarza
    Wprawdzie nie czytalem tych wyciętych, ale przylączam się do krytyki tego faktu.Mowa jest o rocznicy "uratowania wawelskich arrasow" , ktore to przeladowano jakoby w Męćmierzu. Nie jest to możliwym bo nie ma takiej miejscowości. Miało to miejsce w MIĘĆMIERZU. Nieprawidlową nazwę wyryto rownież w ,upamiętniającym ten fakt, kamieniu.
  • Janson
    no właśnie panie rogal, mnie się twoja riposta podobała, a w temacie - mamy wrzesień wczoraj był 17, w czasie wojny w Kazimierzu funkcjonowały 2 obozy, wiezienie gestapo, zdarzeń tragicznych nie upamiętnionych było mnóstwo, bohaterów walczących i cierpiących, mam prawo uznać wydarzenie pomnikiem uczczone za błahe w porównaniu do ważnych, widocznie z perspektywy ma się inna gradacje wartości, nie pojętą dla cenzorskich nożyc, coś mi się wydaje ze czas się stad wynieść, bo sensu nie ma rozmowa przerywana, co do którego sensu nożyce nie dorosły.
  • prosty_rogal
    Wczoraj były trzy komentarze, pozostał po nich tylko ślad.
    Były tak niepoprawne, żeby je wszystkie wycinać?
    Z całą pewnością jak zniknął pierwszy, to dwa następne były pozbawione sensu. No to trach, całą trójkę.
    Myślę,wiele osób zdążyło je już przeczytać.
    Daje to dużo do myślenia: tych którzy je napisali, tych co je usunęli, nie mówiąc o tych co mieli interes w ich usunięciu.

Zobacz także

Najbliższe oferty specjalne

Poniżej znajdziesz listę obiektów gotowych udostępnić miejsca noclegowe dla osób z Ukrainy, szukających schronienia w naszym kraju. Skontaktuj się z właścicielem obiektu i uzgodnij szczegóły....
Zaplanuj razem z nami świąteczny wyjazd do dowolnego miejsca w Polsce. Poznaj oferty specjalne noclegów na Wigilię i Boże Narodzenie 2022.
Pokaż stopkę