Archeologia doświadczalna w Chodliku

W dniach 5 - 14 sierpnia 2003 w Chodliku, małej wiosce opodal Kazimierza Dolnego, znanej z zachowanego tu wczesnośredniowiecznego grodziska, zrealizowany został program archeologii doświadczalnej pod nazwą "Ceramika chodlikowska - surowiec, technologia, produkcja".

Program, zrealizowany przez Muzeum Nadwiślańskie, miał za zadanie rozstrzygnięcie kwestii, czy znane z badań archeologicznych, pochodzące z VIII-IX w. charakterystyczne naczynia gliniane, opisane i wprowadzone do literatury naukowej pod nazwą "ceramiki chodlikowskiej" przez prof. Aleksandra Gardawskiego, wykonywane były z miejscowej gliny, na złoża której archeolodzy natrafili w czasie badań grodziska w latach 2001-2002.

W trakcie eksperymentu odtworzono cały cykl produkcyjny naczyń: od odsłonięcia złoża i wydobycia gliny, poprzez uzyskanie charakterystycznej domieszki z przepalonego i rozdrobnionego na kamiennych żarnach tłucznia granitowego, przygotowanie masy ceramicznej, ręczne wylepienie naczyń w typie "chodlikowskim" techniką wałeczkową i ostateczne ich uformowanie obtaczaniem na wolnoobrotowym kole i naniesienie typowego ornamentu wielozębnym narzędziem, suszenie naczyń, aż po najbardziej efektowną część eksperymentu - wypał w jamie ziemnej.

W efekcie tych działań uzyskano naczynia, które do złudzenia przypominają - nie tylko formą, zdobieniem czy barwą, lecz również strukturą wewnętrzną - oryginalne wyroby chodlikowskich garncarzy sprzed 1200 lat. Potwierdziło to postawioną tezę badawczą o wykorzystywaniu przez nich miejscowych złóż gliny.

Oprócz odpowiedzi na podstawowe pytanie, przeprowadzony eksperyment wzbogacił wiedzą archeologów o wiele nowych spostrzeżeń o procesie formowania naczyń, a przede wszystkim o sposobie ich wypału. Ostateczne podsumowanie jego wyników nastąpi po przeprowadzeniu przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie laboratoryjnych analiz porównawczych przekazanych tam próbek gliny, masy ceramicznej, wypalonych naczyń i zabytkowej ceramiki chodlikowskiej.

Niezwykła efektowność odtworzonego wczesnośredniowiecznego procesu powstawania naczyń ceramicznych podsunęła autorom i uczestnikom eksperymentu pomysł organizowania w przyszłości w Chodliku warsztatów archeologii doświadczalnej, poświęconej garncarstwu pradziejowemu i wczesnośredniowiecznemu, a być może także innym dziedzinom wytwórczości, znanym z badań archeologicznych. Prawdopodobnie już w przyszłym roku Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym podejmie się organizacji takich warsztatów, na które wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy.

Paweł Lis
Kamienica Celejowska
oddział Muzeum Nadwiślańskiego
www.muzeumnadwislanskie.pl

Skomentuj


Mapa


Zobacz także

Najbliższe oferty specjalne

Poniżej znajdziesz listę obiektów gotowych udostępnić miejsca noclegowe dla osób z Ukrainy, szukających schronienia w naszym kraju. Skontaktuj się z właścicielem obiektu i uzgodnij szczegóły....
Wyjazd to idealny pomysł na perfekcyjny Dzień Kobiet 2024. Jeżeli szukasz interesującego miejsca, zobacz co oferują właściciele obiektów na ten szczególny dzień.
Pokaż stopkę