Wystawa cukiernic i lichtarzy

Od początku listopada - po częściowym przearanżowaniu przestrzeni parteru - możemy oglądać w siedzibie oddziału Muzeum Sztuki Złotniczej (Rynek 19), ekspozycję stałą tego oddziału rozszerzoną o prezentację obrazującą przegląd historyczny przemian form i dekoracji polskich sreber od końca XVIII  do początku XX w, na przykładzie cukiernic i lichtarzy.

Srebrna cukiernica  polska, która po rozpowszechnieniu się kawy i herbaty w 2 poł. XVIII w., na dobre w XIX wieku zagościła na polskich stołach, miała kształt szkatułki wspartej na czterech nóżkach. Jednak forma tej szkatułki i sposób jej dekoracji ulegał kilkakrotnym zmianom na przestrzeni wymienionego okresu. Ekspozycja pokazuje wzajemne przenikanie  się poszczególnych kierunków, pojawianie się i znikanie różnych form i sposobów zdobienia.
Tego kiedy cukiernica miała wygląd prostopadłościennego pudełka z gładkimi, niemal pozbawionymi dekoracji ściankami, kiedy ścięto jej naroża, dlaczego była zamykana na kluczyk, kiedy przybierała formy jajowate, a kiedy, bogato dekorowana przypominała sarkofag, dowiecie się oglądając wystawę i czytając teksty, które ją dopełniają.

Warto też prześledzić w jaki sposób zmieniały się jej dekoracje w poszczególnych dziesięcioleciach XIX wieku, zwłaszcza, że oprócz ornamentów roślinnych, czy geometrycznych, pojawiały się także na sztancowanych lub repusowanych plakietkach, motywy figuralne przedstawiające sceny rodzajowe, lub często w symboliczny sposób nawiązujące do sytuacji Polski będącej wtedy pod zaborami. Charon wsparty na klepsydrze, płynący przez Styks w towarzystwie amorka gaszącego pochodnię - jako symbol śmierci - nawiązywał do nastroju żałoby po utracie niepodległości, ale Jutrzenka mknąca na rydwanie - symbolizująca zapowiedź nowego dnia lub zmartwychwstanie - obrazowała nadzieję na rychłe tej niepodległości odzyskanie.

Chronologiczny układ lichtarzy, których kształt nie ulegał tak zdecydowanym przemianom jak cukiernic, prowadzi przez całą historię ornamentyki tego okresu. Można podziwiać ogromne jej bogactwo i różnorodność  oraz prześledzić jak  - zgodnie z panującymi w danym okresie stylami w sztuce - zmieniały się te motywy dekoracyjne, do czego serdecznie zapraszamy.

 

Źródło: Muzeum Nadwiślańskie

 

Skomentuj

Mapa


Pokaż stopkę